راهنمای نمونه گیری آزمایشات گروه 1

    • جمع آوری ادرار 24 ساعت برای اندازگيری وانيلين ماندليک اسيد (VMA)
    • بیمار از سه روز قبل، از مصرف قهوه، شکلات، موز، چای، کافئین، شربت سینه، (گایا کلات)، وانیل و از مصرف داروهایی که موجب تغییر این آزمایش می شود (نظیر داروهای فشار خون) با نظر پزشک معالج خودداری نمایید.
    • در زمان جمع آوري ادرار در نوشيدن مايعات زياده روي نفرمائيد و رژيم غذايي عادي روزانه خود را داشته باشيد.
    • نمونه ادرار را فقط در ظرف مخصوص جمع آوری نمائيد.
    • ظرف تحويل داده شده حاوی مايع اسيدی نگهدارنده است . لطفا به هيچ وجه به آن دست نزده و دور نريزيد .
    • طرز جمع آوري ادرار: بيمار در ساعت معيني ادرار کرده و آن را دور مي ريزد و دقيقا از اين ساعت جمع آوري ادرار 24 ساعته شروع مي شود و تمام دفعات ادرار بطور کامل تا 24 ساعت بايد در ظرف مخصوص آزمايشگاه ريخته شود و درست سر ساعتي هم که روز قبل ادرار را دور ريخته است بايد ادرار کند و آن را در ظرف مخصوص آزمايشگاه بريزد.
      • مثال : سر ساعت 7 صبح مثانه را خالي کرده، ادرار را دور مي ريزيم. از اين ساعت به بعد تمام دفعات ادرار تا 24 ساعت بطور کامل جمع آوري مي شود و ادرار ساعت 7 صبح فردا نيز در ظرف مخصوص آزمايشگاه ريخته مي شود. به هيچ وجه بطور مستقيم در ظرف ادرار نکنيد، چون امکان ترشح مواد اسيدی درون ظرف به پوست وجود دارد.جهت جمع آوری ادرارمصرف مايعات به ميزان معمول انجام گردد.
    • ادرار هرچه زودتر بايد به آزمايشگاه تحويل شود و در صورت تاخير بهتر است در يخچال نگهداري گردد. ( حداکثر يک روز)
    • جمع آوری ادرار 24 ساعت برای اندازگيری ميکروآلبومين
    • هدف از جمع آوري نمونه ادرار 24 ساعته اندازه گيري و ارزيابي ميزان دفع مواد مختلف ( مثل پروتئين، كراتينين، كلسيم و ....) در ادرار طي 24 ساعت شبانه روز مي باشد.
     
    • روش جمع آوري ادرار 24 ساعته :
      • اولين نمونه ادرار خود را دور بريزيد و زمان را یادداشت نمایید.
      • از آن به بعد ادرار خود رادر ظرف مخصوص بريزيد.
      • ريختن ادرار در ظرف را تا 24 ساعت از زمان دور ريختن نمونه اول ادامه دهيد.
      • نمونه روز بعد ( روز دوم ) را نيز درست در همان زماني كه نمونه صبح روز اول را دور ريخته در داخل ظرف مخصوص بريزيد.
      • ظرف حاوي نمونه را در اسرع وقت به آزمايشگاه منتقل كنيد.
    • مثال: نمونه ادرار ساعت 7 صبح روزاول را دور ريخته و نمونه هاي بعد از آن را (هر چند بار ) تا ساعت 7 صبح روز بعد در ظرف مخصوص بريزيد و ادرار ساعت 7 صبح روز دوم را نيز در ظرف مخصوص بريزيد.
     
    • نکات
      • ظرف مخصوص جمع آوري ممكن است داراي مواد نگهدارنده اسيد قوي باشد لذا از تماس آن با دست و اعضاء بدن پرهيز نماييد.
      • جمع آوری این نمونه دقیقاً 24 ساعت به طول می انجامد.
      • طی این مدت سعی کنید به مقدار معمول آب مصرف کنید.
      • ماده موجود در ظرف را دور نریخته و از تماس آن با پوست یا مخاط بدن جداً پرهیز کنید و در صورت بروز تماس، محل موردنظر را فوراً با مقدار زیادی آب شستشو دهید.
      • روز اول نمونه برداری در یک ساعت مشخص (مثلاً ساعت 7 صبح) در بیرون ظرف ادرار کنید و دور بریزید.
      • طی 24 ساعت بعدی هربار که ادرار می کنید ادرار خود را تماماً در داخل ظرف بریزید.
      • طی این مدت درب ظرف را بسته و آنرا در جای خنک و به دور از دسترس اطفال یا نور مستقیم نگهداری کنید.
      • روز دوم در همان ساعت (مثلاً ساعت 7 صبح) برای آخرین بار ادرار کرده و ادرار خود را تماماً در ظرف بریزید.
      • ساعت و تاریخ شروع و پایان نمونه برداری را روی برگه در محل مخصوص یادداشت کنید.
      • ظرف حاوی نمونه ادرار 24 ساعته را حداکثر طی مدت یک ساعت به آزمایشگاه تحویل دهید.
      • توجه داشته باشید جهت انتقال نمونه ادرار به ظرف می توانید از یک ظرف شیشه ای تمیز و خشک استفاده نمایید.
      • ساعت تحویل نمونه به آزمایشگاه از ساعت 6 صبح تا ساعت 18 غروب می باشد.
    • جمع آوری ادرار 24 ساعت برای اندازه گيری  هيدروکسی ايندول استيک اسيد5 (HIAA5)
    • برای کمک به تشخیص و نظارت بر تومورهای کارسینوئید، آزمایش ادرار 5-هیدروکسی ایندول اسید (5-HIAA) مورد استفاده قرار می گیرد که ممکن است به تنهایی یا همراه با سروتونین خون  یا chromogranin A level درخواست داده شود. 5-HIAA متابولیت اولیه سروتونین است که از طریق ادرار دفع می شود.
    • برای انجام این آزمایش نیاز به ادرار 24 ساعته بیمار می باشد، برای جمع آوری ادرار 24 ساعته، تمام ادرار تولید شده باید برای یک دوره 24 ساعته ذخیره شود. بهتر است نمونه در یک مکان سرد و تاریک مانند یخچال قرار داده شود.
    • برای نتایج دقیق آزمون 5-HIAA رعایت چند نکته مهم می باشد. مواد غذایی مانند آووکادو، موز، آناناس، آلو، گردو، گوجه فرنگی، کیوی و بادمجان می توانند با اندازه گیری 5-HIAA تداخل ایجاد نماید و 3 روز قبل از جمع آوری ادرار باید از مصرف آنها اجتناب شود.
    • همچنین داروهای مختلفی وجود دارند که می توانند بر روی آزمایش5-HIAA تأثیر بگذارند. مهم است افرادیکه که مورد آزمایش قرار می گیرند قبل از کاهش یا قطع داروها با پزشک متخصص خود در این راستا مشورت کنند.
    • تست اسکاچ، نمونه گيری کرمک (اکسيور)
     
    • تخم کرم سوزنی به ندرت در مدفوع دیده می شود زیرا کرم ماده به مقعد مهاجرت کرده و تخم خود را در مقعد می ریزد . معمولاً  مهاجرت کرم های سوزنی در زمان شب صورت می گیرد و تحریک مقعد توسط حرکات این کرم ها سبب بروز علائم عصبی و دندان فروجه (البته علل متعدد دیگری نیز وجود دارد) در بیماران که عمدتاً  کودکان هستند میگردد.
    • لطفا جهت نمونه گیری به نکات زیردقت کنید
    • یک لام شیشه ای از آزمایشگاه(بخش نمونه گیری) تحویل بگیرید.
    • دستهای خود را با آب و صابون بشوئید.
    • بیمار را روی شکم بخوابانید یا وی را در حالت چهار دست و پا قرار دهید تا قسمت پشت و مقعد بیمار کاملاً در دسترس نمونه گیری قرار گیرد.
    • یک قطعه نوار چسب اسکاچ (چسب شیشه ای) به طول ۱۰ سانتیمتر را جدا کرده و از ۲ طرف آنرا بگیرید.
    • چسب را مکرراً روی مقعد و چین های دور مقعد بچسبانید و جدا کنید.
    • پس از انجام عمل فوق بدون اینکه قسمت چسبی به دستتان بخورد چسب را صاف روی لام شیشه ای بچسبانید و داخل دستمال بپیچید و به آزمایشگاه تحویل دهید.
    • از آن جا که کرم ماده معمولاً در شب تخم ریزی می کند نمونه را صبح زود پیش از این که بیمار دوش بگیرد یا مدفوع کند تهیه نمایید. اثبات منفی بودن عفونت با کرم های سوزنی به حداقل ۵ نمونه متوالی نیاز دارد.
    • گاهی اوقات خون ریزی های مختصری در دستگاه گوارش وجود دارند که قابل رویت نیستند و باید با روش های آزمایشگاهی تشخیص داده شوند.
      • بهتر است این آزمایش در 3 نوبت انجام شود.
      • سه روز قبل و در زمان جمع آوری نمونه مدفوع از خوردن موارد زیر خودداری شود:
      • جگر، گوشت قرمز، خوردن بیش از حد گوشت سفید، سبزیجات خام، شلغم، ترب، تربچه، قارچ، کلم بروکلی، گل کلم، مرکبات، موز، انگور، طالبی، گرمک، خربزه و مشروبات الکلی .
      • چند روز قبل و در روز انجام آزمایش از مصرف داروهایی مثل ایبوبروفن، ناپروکسن، آسپرین 325 میلی گرم در روز خودداری شود.
      • 4 -3 روز قبل از انجام آزمایش بهتر است ویتامین C ، قرص های آهن و داروهای نقرس استفاده نشود.
      • اگر فرد سابقه خون ریزی لثه دارد 48 ساعت قبل از آزمایش از مسواک زدن خودداری نماید.
      • در صورت خون ریزی قابل ملاحظه از مقعد (هموروئید ) به آزمایشگاه اطلاع داده شود.
      • در صورت قاعدگی (عادت ماهیانه) به آزمایشگاه اطلاع داده شود.
    • جمع آوری نمونه مدفوع
    • رایجترین کاربرد آزمایش مدفوع، تشخیص انواع مختلف انگل های بیماریزا در روده است.
    • یک هفته قبل ازانجام آزمایش از مصرف روغن کرچک، روغن های معدنی، بیسموت، شربت های حاوی منیزیم، ترکیبات ضد اسهال، تنقیه باریم و آنتی بیوتیک ها و همچنین مواد مورد استفاده در رادیو گرافی خودداری شود.
    • ارجح است این آزمایش در سه نوبت هر روز یا یک روز در میان انجام شود، زیرا تک یاخته ها و تخم کرمها به صورت تناوبی دفع میگردد.
    • اگر بیمار دچار یبوست باشد سه نوبت را باید حداکثر در فاصله زمانی 10 روز جمع آوری کند.
    • نمونه مدفوع باید مستقیماً در ظرفی که از طرف آزمایشگاه در اختیار شخص قرار می گیرد، جمع آوری شود درغیر این صورت در ظرف تمیز خشکی جمع آوری شده و با ظرف یکبار مصرف یا با استفاده از چوب مخصوص نمونه را به ظرف اصلی منتقل نمایید. در صورت مشاهده هر گونه کرم یا مورد مشکوک به آزمایشگاه اطلاع دهید.
    • سطح خارجی و برچسب ظرف نمونه باید فاقد آلودگی باشد.
    • نمونه مدفوع نباید با ادرار یا آب آلوده شود. آلودگی با ادرار ممکن است برخی از انگل های فعال را از بین ببرد.
    • در موارد مشکوک به اسهال خونی باید نمونه جمع آوری شده بلافاصله به آزمایشگاه تحویل داده شود و مسئول پذیرش را هم از اسهالی بودن نمونه مطلع سازید، چون نمونه های اسهالی باید فورا مورد آزمایش قرار گیرند. اگر ارسال آزمایش حداکثر تا 30 دقیقه پس از جمع آوری نمونه امکانپذیر نباشد، لازم است نمونه در یخچال قرار داده شود اما باید توجه کرد نمونه یخ نزند.
    • در طی یک روز بیشتر از یک نمونه مدفوع جمع آوری نشود.
    • ناشتایی با زمان مشخص جهت انجام آزمایشهای مانند: آزمایش قند خون ناشتا، تریگلیسرید الزامی است چرا که خوردن غذا میتواند منجر به تغییر در مقادیر آزمایش شود. اگر پزشکان محترم ما در آزمایشگاه از شما بخواهند که در وضعیت ناشتا برای انجام آزمایش مراجعه نمایید خواهشمند است موارد ذیل رعایت گردد:
      • هشت ساعت قبل از مراجعه به آزمایشگاه هیچ غذا یا آشامیدنی (به جز آب) نحورده و نیاشامید (این مدت ناشتایی در شب توصیه شده است که فعالیتهای بدن به حداقل رسیده و مقادیر طبیعی نیز در نمونه های صبح تعیین شده اند). آزمایش قند خون حداقل هشت ساعت ناشتایی نیاز دارد .
      • در صورتیکه آزمایشهای مربوط به چربی خون مانند تریگلیسرید برای شما درخواست شده باشد مدت زمان ناشتایی حداقل 12 ساعت است.
      • آزمایشهای فسفر،اوره،اسیداوریک،پرولاکتین حداقل 4 ساعت ناشتایی لازم دارند.
      • از نوشیدن آبمیوه،چای و قهوه در طی مدت ناشتایی بپرهیزید اما نوشیدن آب بلامانع است(مگر آنکه محدودیت در مصرف آب توسط پزشک تذکر داده شده باشد).
      • در طی مدت ناشتایی از استعمال دخانیات،جویدن آدامس و تمرین بدنی و ورزش پرهیز نمایید، این موارد ممکن است منجر به تحریک سیستم گوارش و تغییر در نتایج آزمایشها شود.
      • بعد از نمونه گیری شما میتوانید رژیم غذایی عادی و فعالیت روزانه را شروع نمائید.
  • آمادگی های لازم جهت آزمایش شناخت زودرس سرطان دهانه رحم

     
    آزمایش پاپ اسمیر به منظور شناخت زودرس سرطان دهانه رحم انجام می شود و به علاوه در زمان انجام آن می توان به التهاب دهانه رحم و عفونت های آن نیز پی برد.
     
    رعایت چند نكته پیش از انجام این آزمایش ضروری است :
     
     
    • از 72 ساعت قبل از انجام آزمایش از دوش واژینال (شستشوی داخل واژن با آب یا مواد ضد عفونی كننده ) پرهیز نمائید.
     
    • از نمونه برداری در زمان قاعدگی ، خونریزی فعال یا دوره های التهابی اجتناب كنید.
  • تست مانتو PPD

    • مراجعه کننده محترم لازم است که محل تزریق آزمایش به مدت 24 تا 72 ساعت خارش نداده و مرطوب نشود.
     
    • دقت شود روز بررسی نتیجه در مدت زمان گفته شده با روزهای تعطیل تلاقی نكند.
     
    • چون آزمایش در بدن فرد انجام می گیرد حتما خود شخص برای بررسی نتیجه مراجعه نماید ،‌تا قرمزی و سفتی محل تزریق بررسی شود.
  • دستورالعمل نمونه گیری برای آزمایش تحمل گلوکز GTT

       
    قبل از نمونه گیری:
     
    • مراجعه کننده محترم توجه داشته باشید که برای نمونه‌گیری حداقل 3الی4 ساعت باید در آزمایشگاه حضور داشته باشید که نمونه‌گیری بین ساعات 7تا 9 صبح شروع شود.
     
    • صبح روز نمونه‌گیری 12 ساعت ناشتا باشید و مواد غذایی مصرف نکنید ولی به میزان لازم آب بنوشید.
     
    • 8 ساعت قبل از نمونه‌گیری از انجام فعالیت خودداری کنید.
     
    • سه روز قبل از نمونه‌گیری وعده های غذایی باید به گونه‌ای باشدکه بدن شما مقدار 300-200 گرم مواد قندی دریافت کرده باشد.
     
    • در مورد مصرف دارو و یا تزریق انسولین صبح روز آزمایش و طی دوساعت انجام آزمایش با پزشک معالج هماهنگ نمایید.
     
  • دستور العمل جمع آوری ادرار 24ساعته

     
    نمونه ادرار 24ساعته که برای تشخیص بسیاری از بیماری ها مخصوصا بیماری های كلیوی مورد استفاده قرارمی گیرد . باید دقیقا طی 24 ساعت جمع
    آوری گردد . به همین منظور گالن هایی از سوی آزمایشگاه در اختیار شما قرار می گیرد كه برخی از آنها حاوی مواد نگهدارنده مایع یا جامد است .
     
    • نكته مهم این است كه شما نباید تحت هیچ شرایطی این مواد را خالی كرده یا آنها را بو كنید .
     
    • برای جمع آوری ادرار 24 ساعته هیچگاه از ظروفی غیر از ظرف هایی كه آزمایشگاه در اختیار شما قرار می دهد استفاده نكنید .
     

    ضمنا" رعایت موارد ذیل ضروری است :

    • در ابتدای جمع آوری نمونه ، دفع ادرار را انجام داده و آن را دور بریزید. زمان را دقیقا یادداشت كنید. (مثلا ساعت 7 صبح)
    • به مدت یك شبانه روز (24 ساعت) یعنی تا ساعت 7 صبح فردا تمامی نوبت های دفع ادرار را در ظرف مخصوصی كه آزمایشگاه در اختیار شما قرار داده، جمع آوری كنید .
    • در طول جمع آوری ادرار باید ظرف جمع آوری دور از دسترس کودکان و در جای خنک( ترجیحا در یخچال) نگهداری شود و بلافاصله بعد از اتمام کار به آزمایشگاه تحویل داده شود. این ظرف حاوی مواد نگهدارنده شیمیایی است از تماس آن با دست یا سایر نقاط بدن اجتناب شود.
    • آخرین نوبت دفع ادرار باید راس همان ساعتی كه جمع آوری ادرار شروع شده بود انجام و در ظرف مخصوص جمع آوری نمونه ریخته شود .
     
    توجه: برای درک بهتر موضوع به مثال زیر توجه نمایید:  
    ساعت 7 صبح امروز ادرا خود را دفع نموده و آن را در توالت تخلیه کنید و سپس تا فردا صبح هربار که دفع ادرار انجم می دهید آن را در ظرف مخصوص نمونه گیری بریزید.
    آخرین نوبت ادرار خود را راس ساعت 7 صبح فردا در داخل ظرف مخصوص جمع آوری نموده و به آزمایشگاه تحویل دهید.
     
  • دستورالعمل جمع آوری مایع منی

     
     این آزمایش بر روی مایع منی در مردان مورد استفاده قرار می گیرد.
      رعایت نكات زیر را پیش از انجام این آزمایش الزامی است:    
    • نمونه باید در آزمایشگاه تهیه شود و چنانچه این امر ممکن نباشد، نمونه باید در مدت كمتر از نیم ساعت به آزمایشگاه تحویل داده شود. درهنگام تحویل نمونه به ازمایشگاه زمان دقیق جمع آوری آن را به مسئول پذیرش اعلام نمائید.
     
    • نمونه باید پس از 3 تا 5 روز پرهیز از نزدیكی یا انزال تهیه شود و نمونه هایی كه پیش از دو روز یا پس از 7 روز از آخرین نزدیكی جمع آوری می شود برای انجام آزمایش مناسب نیست. وجود تب در خلال 3 روز پیش از انجام آزمایش ، نتیجه را تحت تاثیر قرار می دهد.
     
    • بهترین نمونه منی نمونه ای است كه از طریق تحریك مصنوعی بدون استفاده از صابون و با دست کمی نمناک تهیه شده باشد، و در ظرف مخصوصی كه از طرف آزمایشگاه در اختیار شما قرار داده شده جمع آوری می گردد.
     
    • نمونه جمع آوری شده توسط کاندوم برای آزمایش مناسب نیست.
     
    • باید دقت شود كه تمام نمونه منی در ظرف مخصوص ریخته شود زیرا چنانچه فقط قسمتی از نمونه در اختیار آزمایشگاه قرار داده شود باعث به دست آمدن نتیجه غیر واقعی خواهد شد.
     
    • قبل از ریختن نمونه به داخل ظرف بهتر است با در دست گرفتن ظرف، دمای آن را به نزدیک درجه حرارت بدن ( 37 درجه سانتی گراد) برسانید.
     
    • از قراردادن نمونه در حرارت های كمتر از صفر درجه و بالاتر از 40 درجه سانتیگراد خودداری نموده و سعی كنید تا زمان تحویل نمونه به آزمایشگاه آن را در دمای نزدیك به حرارت بدن قرار دهید.
     
    • توجه: نمونه ای که از زمان جمع آوری آن بیش از یک ساعت گذشته باشد فاقد ارزش است.
  •  

    آزمایش پرولاكتین

       
    پرولاکتین هورمونی است که از بخشی از مغز به نام هیپوفیز ترشح می شود و در طی دوره حاملگی و شیردهی 10 تا 20 برابر افزایش می یابد.
    انجام این آزمایش در اختلالات هورمونی از جمله به هم خوردن نظم عادت ماهیانه در خانم ها و نیز بیماران مشکوک به تومور هیپوفیز کمک کننده است.
        بیماران باید نكات زیر را پیش از انجام این آزمایش رعایت كنند:      
    • باید حداقل 2 ساعت بعد از بیدار شدن از یک خواب آرام و کافی نمونه گیری انجام شود.
     
    • نمونه هایی كه زود تر از این زمان تهیه شوند افزایش ناشی از خواب را نشان خواهند داد.
     
    • در شب قبل از آزمایش ، لباس گشاد و راحت بپوشند و از پوشیدن لباس های تنگ خصوصا" در ناحیه سینه اجتناب نمایند.
     
    • معاینه و نیز تحریك پستان ها طی 24 ساعت قبل موجب اشتباه در نتیجه آزمایش می شود. بیماران باید از نزدیكی و تماس جنسی در شب قبل خودداری كنند.
     
    • طی 12 ساعت قبل از انجام آزمایش از ورزش و فعالیت های شدید بدنی خودداری نموده و مصرف قرص های ضد بارداری ، كلروپرومازین و متیل دوپا را پس از مشورت با پزشك معالج قطع نمایند.
     
    • استرس در زمان انجام آزمایش خصوصا" در طی 30 دقیقه پیش از آن موجب نتایج اشتباه می شود ، لذا بیماران باید استرس خود را در زمان آزمایش به حداقل برسانند.